Σάββατο, 16 Οκτωβρίου 2010

Πώς το e-Learning μπορεί να γίνει αποδοτικότερο για την Εταιρική Εκπαίδευση;

Το HR Professional (τεύχος 68, σελίδα 68) φιλοξένησε άρθρο μου με το τίτλο "Πώς το e-Learning μπορεί να γίνει αποδοτικότερο για την Εταιρική Εκπαίδευση;".

Τον τελευταίο 1 χρόνο έχω συναντηθεί με περισσότερους απο 60 HR Managers και Training Directors. Όπως είναι εύλογο κάθε εταιρεία είχε τις δικές τις ανάγκες. Άλλες εταιρείες είχαν εμπειρία σε θέματα eLearning και άλλες όχι. 
To κοινό σημείο σε όλες ήταν το γεγονός πως τα χρήματα για την εταιρική εκπαίδευση είχαν μειωθεί και σε ορισμένες περιπτώσεις η μείωση έφτανε στο 75% του προϋπολογισμού για την εκπαίδευση. Το γεγονός αυτό καθιστά επιτακτική την ανάγκη για την δημιουργία eLearning κουλτούρας στις εταιρείες αλλά ταυτόχρονα σημαίνει ότι δεν έχουν την πολυτέλεια να κάνουν λάθος στην επιλογή και την ανάπτυξη του eLearning. Με βάση την εμπειρία μου στο χώρου του eLearning και την συνεχή ενασχόλησή μου με τον μαθησιακό σχεδιασμό (instructional design) έγραψα το άρθρο που ακολουθεί εξηγώντας:
  1. Γιατί το eLearning είναι απαραίτητο στην εταιρική εκπαίδευσης; και
  2. 5 πρακτικές συμβουλές για την δημιουργία και την αξιολόγηση των eLearning μαθημάτων. 
(το άρθρο μπορείτε να το διαβάσετε online στο HR Pro online)

Πώς το e-Learning μπορεί να γίνει αποδοτικότερο για την Εταιρική Εκπαίδευση;
Η Αμερικάνικη Εταιρεία για την Κατάρτιση και Ανάπτυξη (ASTD) ορίζει την ηλεκτρονική μάθηση (e-Learning) ως ένα ευρύ σύνολο εφαρμογών και διαδικασιών που περιλαμβάνουν την εκπαίδευση μέσω διαδικτύου, την εκπαίδευση μέσω υπολογιστή, την εκπαίδευση μέσω εικονικών τάξεων και την εκπαίδευση με ψηφιακά μέσα.

Ο ορισμός της ηλεκτρονικής μάθησης ποικίλλει ανάλογα με τον οργανισμό και τον τρόπο που χρησιμοποιείται, αλλά γενικότερα περιλαμβάνει ηλεκτρονικά μέσα επικοινωνίας για την εταιρική εκπαίδευση.

Γιατί το e-Learning είναι απαραίτητο στην Εταιρική Εκπαίδευση;

Στις μέρες μας, οι επιχειρήσεις καλούνται να ισορροπήσουν και να εξασφαλίσουν την επιβίωσή τους μέσα σε ένα έντονα ανταγωνιστικό, ασταθές και αβέβαιο περιβάλλον. Οι επιχειρήσεις που αναγνωρίζουν ότι το ανθρώπινο δυναμικό είναι το πολυτιμότερο στοιχείο της επιχείρησής τους θέτουν ως κύρια προτεραιότητά τους και μέρος του στρατηγικού τους σχεδιασμού την ανάπτυξη των ανθρώπων τους.

Μέσω της εταιρικής εκπαίδευσης, το σύνολο του ανθρώπινου δυναμικού αναπτύσσει τις δεξιότητές του και αυξάνει την αποτελεσματικότητά του. Μόνο οι επιχειρήσεις που λειτουργούν αποτελεσματικά, αποδοτικά και ευέλικτα είναι αυτές που μπορούν να επιβιώσουν μακροχρόνια.Κατά το παρελθόν, το ανθρώπινο δυναμικό εκπαιδεύονταν στην ανάπτυξη εξειδικευμένων μόνο δεξιοτήτων.

Προκειμένου όμως να καλυφθούν οι σύγχρονες ανάγκες των επιχειρήσεων, θα πρέπει ο εργαζόμενος να εκπαιδεύεται στο ευρύτερο φάσμα των δραστηριοτήτων τους (cross training). Η εταιρική εκπαίδευση των εργαζομένων σε καινούργιες δεξιότητες που σχετίζονται έμμεσα με την τρέχουσα εργασία τους θα βοηθήσει συνολικά το εργατικό δυναμικό να γίνει πιο ευέλικτο και πιο αποδοτικό.

Αν και αυτού του είδους η εταιρική εκπαίδευση αποτελεί μέρος του στρατηγικού σχεδιασμού για τις περισσότερες επιχειρήσεις, η μείωση σε πολλές περιπτώσεις του προϋπολογισμού για την εταιρική εκπαίδευση είναι επιτακτική.

Τo e-Learning χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο στην κατάρτιση του εργατικού δυναμικού κυρίως λόγω της οικονομικής αποτελεσματικότητας και της ευελιξίας του.

Εάν η επιχείρησή σας ήδη χρησιμοποιεί e-Learning ή ενδέχεται να χρησιμοποιήσει θα σας συμβούλευα να εφαρμόσετε τις ακόλουθες πρακτικές για την περαιτέρω ανάπτυξη του e-Learning:

1. Δημιουργήστε ένα e-Learning περιβάλλον το οποίο θα είναι διαδραστικό, ελκυστικό και βιωματικό.

Καταρχήν, το πιο σημαντικό είναι να επιλέξετε πολύ προσεκτικά το θέμα που θέλετε να παρουσιάσετε ώστε αυτό να προσελκύει το ενδιαφέρον των εκπαιδευόμενων όσο το δυνατόν περισσότερο. Το σύγχρονο περιβάλλον του e-Learning βασίζεται στη διαδραστική και βιωματική μάθηση και ως εκ τούτου προσφέρει μια μεγάλη γκάμα εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, οι οποίες συμβάλλουν στην ταχύτερη και καλύτερη κατανόηση του εκπαιδευτικού υλικού και ταυτόχρονα προσελκύουν τους εκπαιδευόμενους να παρακολουθήσουν την εκπαιδευτική ενότητα. Βιωματική μάθηση είναι μάθηση μέσω της εμπειρίας ή πιο απλά μέσω της πράξης.

Δηλαδή, ο εκπαιδευόμενος έχει ενεργή συμμετοχή στη μάθηση μέσα από μια σειρά δραστηριοτήτων όπως έρευνα, συνεντεύξεις, προσομοιώσεις, πειράματα, κτλ. Επιπλέον, με την εφαρμογή διαδραστικών μεθόδων εκμάθησης ενισχύεται η αλληλεπίδραση του εκπαιδευόμενου με το εκπαιδευτικό υλικό, τον εκπαιδευτή αλλά και τους άλλους εκπαιδευόμενους. Επομένως, ο εκπαιδευόμενος δεν είναι παθητικός δέκτης των πληροφοριών που δέχεται αλλά συμμετέχει ενεργά στη διαδικασία μάθησης.

Συνεπώς, ο εκπαιδευτικός σχεδιασμός του e-Learning μαθήματος πρέπει να περιλαμβάνει πληθώρα case studies, ερευνών, μελετών, on-line συζητήσεων, ερωτήσεων κρίσεως, διαγωνισμάτων κτλ.

Για παράδειγμα, στο τέλος κάθε μικρής θεματικής ενότητας μπορείτε να εισάγετε μερικές ερωτήσεις κατανόησης προκειμένου να ελέγξετε κατά πόσο οι εκπαιδευόμενοι έχουν κατανοήσει πραγματικά τις έννοιες της ενότητας αυτής. Επιπλέον, μπορείτε να δημιουργήσετε case studies, scenarios και debates, τα οποία οι εκπαιδευόμενοι καλούνται να απαντήσουν/αντιμετωπίσουν. Με αυτόν τον τρόπο οι εκπαιδευόμενοι εφαρμόζουν στην πράξη όσα έχουν μάθει στις εκπαιδευτικές ενότητες.

2. Χρησιμοποιήστε παραδείγματα από την αντίστοιχη βιομηχανία, επιχείρηση ή συγκεκριμένη εργασία στις ενότητες του e-Learning.

Σημαντικό είναι πριν το σχεδιασμό του εκπαιδευτικού υλικού να έρθετε σε επαφή με τους managers, αλλά και τους ίδιους τους εκπαιδευόμενους, όπου αυτό είναι εφικτό, προκειμένου να ενημερωθείτε για τις ανάγκες που έχουν και τους στόχους που θέλουν να επιτύχουν μέσω της εταιρικής εκπαίδευσης. Με το πρώτο αυτό βήμα θα έχετε πιο σαφή και ολοκληρωμένη εικόνα προκειμένου να σχεδιάσετε την εταιρική εκπαίδευση και το εκπαιδευτικό υλικό, έτσι ώστε να εξυπηρετούνται τόσο οι ανάγκες των managers όσο και οι ανάγκες των εκπαιδευόμενων.

Πρέπει πάντα να θυμάστε ότι βασικός στόχος είναι η εκπαιδευτική κατάρτιση που θα αποκομίσουν οι εκπαιδευόμενοι να συνδέεται πλήρως με την εκάστοτε επαγγελματική κατάρτιση που απαιτείται. Για να πετύχετε το στόχο αυτό πρέπει να συμπεριλάβετε στο εκπαιδευτικό υλικό αληθινά (real world) παραδείγματα, case studies, φωτογραφίες, άρθρα, έρευνες, σχεδιαγράμματα, συνεντεύξεις, κτλ. που συνδέονται με την αντίστοιχη βιομηχανία, επιχείρηση ή εργασία των εκπαιδευόμενων. Με αυτό τον τρόπο θα προσελκύσετε το ενδιαφέρον των εκπαιδευόμενων και ταυτόχρονα θα συνδέσετε τη θεωρητική γνώση με την πράξη.

Επιπλέον, συγκεντρώστε ενδεικτικά έγγραφα και χαρακτηριστικά παραδείγματα γνωστών επιχειρήσεων και ενσωματώστε τα στον εκπαιδευτικό σχεδιασμό του μαθήματος.


3. Χρησιμοποιήστε ειδικευμένους στο επιστημονικό πεδίο ανθρώπους για τη δημιουργία του e-Learning περιεχομένου.

Όπως προαναφέρεται, ένα από τα πρώτα βήματα που πρέπει να γίνει είναι η συζήτηση με τους managers και τους εκπαιδευόμενους. Στην ουσία θα χρειαστείτε την καθοδήγηση των managers προκειμένου να πετύχετε το σωστό σχεδιασμό του εκπαιδευτικού υλικού. Ρωτήστε τους managers και τους εκπαιδευόμενους την άποψή τους για το πώς το εκπαιδευτικό υλικό θα μπορούσε να σχεδιαστεί καλύτερα προκειμένου να καλύψει όσο το δυνατόν πληρέστερα τις ανάγκες τους.

Οι managers θα πρέπει να σας ενημερώσουν με σαφήνεια σχετικά με τους επιχειρηματικούς τους στόχους, τις βραχυχρόνιες και μακροχρόνιες αντικειμενικές επιδιώξεις τους, αλλά και με το πώς πιστεύουν ότι η εταιρική εκπαίδευση (training) θα τους βοηθήσει να επιτύχουν τους στόχους αυτούς. Πρέπει να θυμάστε ότι η εταιρική εκπαίδευση έχει ως στόχο να εξυπηρετήσει τους σκοπούς και τις επιδιώξεις της επιχείρησης.

Συνήθως οι managers μέσω της εταιρικής εκπαίδευσης αποσκοπούν στην αύξηση της παραγωγικότητας και της αποδοτικότητας των εκπαιδευόμενων, στον περιορισμό των λαθών και της ανάγκης για επιτήρηση, στη μείωση της ροής ανανέωσης προσωπικού (employee turnover) κτλ. Επομένως, μπορείτε για παράδειγμα, να συλλέξετε και να παρουσιάσετε ενδεικτικά έγγραφα και τα κατάλληλα real world παραδείγματα επιχειρήσεων ούτως ώστε το εκπαιδευτικό υλικό να σχετίζεται άμεσα με τα καθήκοντα και τις ανάγκες του εκπαιδευόμενου αλλά και της επιχείρησης.

4. Χρησιμοποιήστε το e-Learning σύμφωνα με τις εκάστοτε ανάγκες των εκπαιδευόμενων.

Καταρχήν, προσδιορίστε πoια μέρη της διδακτέας ύλης μπορούν να παρουσιαστούν σύγχρονα (virtual conference), ποια ασύγχρονα (discussion forums, presentations), και ποια πρόσωπο με πρόσωπο (face-to-face). Σκεφτείτε ποια θέματα για την καλύτερη κατανόησή τους απαιτούν περισσότερη διαπροσωπική επαφή, επικοινωνία και υποστήριξη (face-to-face), ποια απαιτούν λεπτομερή καθοδήγηση και βοήθεια (σύγχρονο e-Learning) και ποια μπορούν να ολοκληρωθούν με ελάχιστη υποστήριξη και προσφέρουν μεγάλο βαθμό ανεξαρτησίας στον εκπαιδευόμενο (ασύγχρονο e-Learning).

Έπειτα, μοιράστε το υλικό έτσι ώστε να δημιουργήσετε διδακτικές ενότητες οι οποίες θα έχουν διάρκεια περίπου 15 με 20 λεπτά. Φυσικά, θα πρέπει να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί καθώς πρέπει να προσδιορίσετε πώς η κάθε διδακτική ενότητα «δένει» με τις υπόλοιπες και ποιες προϋποθέσεις απαιτούνται πριν ολοκληρωθεί η κάθε ενότητα. Κάθε ενότητα πρέπει να είναι άρτια, να έχει ολοκληρωμένο νόημα και να έχει συνοχή τόσο με την προηγούμενη ενότητα όσο και με την επόμενη.

Ακόμα, δημιουργήστε πιλοτικά (pilot) e-Learning μαθήματα με βοήθεια εκπαιδευτικών σχεδιαστών, ειδικών πάνω στο διδασκόμενο αντικείμενο και με έξι έως οχτώ αντιπροσωπευτικούς εκπαιδευόμενους. Στη συνέχεια διατηρείστε επαφή με τους εκπαιδευόμενους προκειμένου να συλλέξετε πληροφορίες για τη βελτίωση του μαθήματος σε όλα τα επίπεδα, π.χ. εκπαιδευτικό υλικό, σχεδιασμό, κτλ.

5. Δημιουργήστε εύκολο στη χρήση υποστηρικτικό υλικό.

Δημιουργήστε μια λίστα με FAQs και καθοδηγήστε τους εκπαιδευτές πού να βρούνε το υποστηρικτικό υλικό στο intranet ή στο Internet. Επιπλέον, δημιουργήστε online help guides που δίνουν χρήσιμες συμβουλές για την επίλυση διάφορων πρακτικών προβλημάτων που αντιμετώπισαν ή θα αντιμετωπίσουν εκπαιδευτές και εκπαιδευόμενοι.

Συμπερασματικά, η αποτελεσματικότητα του e-learning κρίνεται τελικά από την εφαρμογή των δεξιοτήτων που αποκτήθηκαν στον εργασιακό τομέα και όχι από τα τεχνολογικά μέσα (π.χ. Flash, Articulate) που μπορεί να χρησιμοποιήθηκαν για τη δημιουργία του e-Learning. Η χρήση τέτοιων εργαλείων είναι σημαντική καθώς κάνει το e-Learning πιο ελκυστικό. Δυστυχώς όμως, όταν δεν υπάρχει σωστός εκπαιδευτικός σχεδιασμός η χρήση τους είναι αναποτελεσματική και γίνεται μόνο για λόγους εντυπωσιασμού στερούμενη εκπαιδευτικής ουσίας.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου